Association Between Periodontal Bone Defects and Tonsilloliths on Cone Beam Computed Tomography Imaging: A Retrospective Study

Objectives: Tonsilloliths are calcified structures commonly detected incidentally on radiographic examinations and are thought to be associated with chronic inflammatory and microbial processes. The aim of this study was to evaluate the relationship between tonsillolith characteristics and periodontal bone defects using cone-beam computed tomography (CBCT) imaging. Materials and Methods: This retrospective cross-sectional study included archived panoramic radiographs and CBCT images of 621 patients. Among them, 158 patients with tonsilloliths who met the inclusion criteria were included in the study. Tonsillolith characteristics, including number, size, localization, and Hounsfield Unit (HU)-based calcification degree, were evaluated using CBCT images. Periodontal bone loss and accompanying oral findings, including missing teeth, restored teeth, apical periodontitis, furcation involvement, and peri-implantitis, were also assessed radiographically. Statistical analyses were performed using non-parametric tests and Spearman correlation analysis. Results: The prevalence of tonsilloliths was 25.4%. The mean age of the study population was 48.9±17.5 years, and 58.9% of the patients were male. Tonsillolith size demonstrated statistically significant positive correlations with periodontal bone loss (r=0.270, p=0.001), missing teeth (r=0.264, p=0.001), apical periodontitis (r=0.301, p<0.001), and furcation involvement (r=0.234, p=0.003). Calcification degree was also positively correlated with periodontal bone loss, restored teeth, missing teeth, apical periodontitis, and furcation involvement (p<0.05). Tonsillolith count showed a significant positive correlation only with missing teeth (p=0.009). No significant differences were observed between unilateral and bilateral tonsillolith groups regarding periodontal and dental findings (p>0.05). Conclusions: Within the limitations of this retrospective study, tonsillolith size and calcification degree were associated with several periodontal and dental pathologies, particularly periodontal bone loss, missing teeth, apical periodontitis, and furcation involvement. These findings suggest that tonsillolith characteristics may reflect chronic oral inflammatory burden and should be carefully evaluated during radiographic examination. Further prospective clinical and microbiological studies are needed to clarify the relationship between tonsilloliths and periodontal disease.

Amaç: Tonsillolitler, radyografik incelemelerde sıklıkla tesadüfen saptanan kalsifiye yapılardır ve kronik inflamatuvar ile mikrobiyal süreçlerle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntüleri kullanılarak tonsillolit özellikleri ile periodontal kemik defektleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kesitsel çalışmada, 621 hastaya ait arşivlenmiş panoramik radyografiler ve CBCT görüntüleri incelendi. Dahil edilme kriterlerini karşılayan ve tonsillolit saptanan 158 hasta çalışmaya dahil edildi. Tonsillolitlerin sayı, boyut, lokalizasyon ve Hounsfield Unit (HU) temelli kalsifikasyon derecesi gibi özellikleri KIBT görüntüleri üzerinden değerlendirildi. Ayrıca periodontal kemik kaybı ve eşlik eden ağız içi bulgular; eksik dişler, restorasyonlu dişler, apikal periodontitis, furkasyon tutulumu ve peri-implantitis açısından radyografik olarak incelendi. İstatistiksel analizlerde parametrik olmayan testler ve Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Tonsillolit prevalansı %25,4 olarak bulundu. Çalışma grubunun yaş ortalaması 48,9±17,5 yıl olup hastaların %58,9’u erkekti. Tonsillolit boyutu ile periodontal kemik kaybı (r=0,270; p=0,001), eksik diş sayısı (r=0,264; p=0,001), apikal periodontitis (r=0,301; p<0,001) ve furkasyon tutulumu (r=0,234; p=0,003) arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyonlar saptandı. Kalsifikasyon derecesi de periodontal kemik kaybı, restorasyonlu diş sayısı, eksik diş sayısı, apikal periodontitis ve furkasyon tutulumu ile pozitif korelasyon gösterdi (p<0,05). Tonsillolit sayısı yalnızca eksik diş sayısı ile anlamlı pozitif korelasyon gösterdi (p=0,009). Tek taraflı ve çift taraflı tonsillolit grupları arasında periodontal ve dental bulgular açısından anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Sonuçlar: Bu retrospektif çalışmanın sınırlılıkları dahilinde, tonsillolit boyutu ve kalsifikasyon derecesinin özellikle periodontal kemik kaybı, eksik dişler, apikal periodontitis ve furkasyon tutulumu gibi çeşitli periodontal ve dental patolojilerle ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bu bulgular, tonsillolit özelliklerinin kronik oral inflamatuvar yükün bir göstergesi olabileceğini ve radyografik incelemelerde dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Tonsillolitler ile periodontal hastalıklar arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılabilmesi için ileriye dönük klinik ve mikrobiyolojik çalışmalara ihtiyaç vardır.