Diş Hekimliği Fakültesi Öğrencilerinin Endodontik Tedavilerde Rubber-Dam Kullanımına Yönelik Tutumları
Abstract
Amaç: Bu kesitsel çalışma, Türkiye'deki dördüncü ve beşinci sınıf diş hekimliği öğrencilerinin endodontik tedavilerde rubber-dam kullanımıyla ilgili bilgilerini, kullanım sıklıklarını, kullanım nedenlerini, karşılaştıkları zorlukları ve mezuniyet sonrası kullanım beklentilerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntemler: 1.089 diş hekimliği fakültesi öğrencisi, çevrimiçi bir form aracılığıyla bilgilendirilmiş onam verdikten sonra anket tabanlı bir çalışmaya gönüllü olarak katıldı. Anket, demografik bilgileri toplamak, rubber-dam kullanımıyla ilgili bilgi ve kullanım sıklığını değerlendirmek, kullanım nedenlerini belirlemek, karşılaşılan zorlukları değerlendirmek ve mezuniyet sonrası kullanım beklentilerini ölçmek için tasarlanmış çoktan seçmeli ve Likert ölçeği sorularından oluşuyordu. Veriler SPSS 22.0 kullanılarak istatistiksel olarak analiz edildi. Sıklık ve yüzde dağılımları hesaplandı ve gruplar arası karşılaştırmalar için Fisher's Exact ve Pearson Ki-Kare testleri kullanıldı.
Bulgular: Çalışma, öğrencilerin büyük çoğunluğunun hem diş hekimleri hem de hastalar için rubber-dam gerekliliğinin farkında olduğunu, bu yönteme güvendiklerini ve rahat hissettiklerini ortaya koydu. Öğrencilerin çoğu (%75) rubber-dam eğitimi almıştır. Bulgular ayrıca, kullanım sıklığının diş grubuna göre değiştiğini, azı dişlerinin ön ve küçük azı dişlerine göre daha sık kullanıldığını gösterdi. Teknik zorluklar nedeniyle, uygulama sırasında stres seviyesi azı dişlerinde daha yüksekti. Öğrenciler, tedavi öncesi aşamaya kıyasla, giriş kavitesi hazırlığından sonra rubber-dam kullanımı konusunda daha yüksek bir tercih gösterdiler. Bahsedilen başlıca zorluklar, periapikal radyografilerin çekilmesi ve aşırı madde kaybı olan dişlerin tedavisiydi.
Sonuçlar: Mezuniyet sonrası yüksek kullanım beklentisi (%77,1), çağdaş endodontik uygulamaların benimsenmesine yönelik olumlu bir bakış açısını yansıtmaktadır. Daha geniş çapta benimsenmesini desteklemek için, diş hekimliği müfredatları rubber-dam teknikleri konusunda hem teorik hem de pratik eğitimi standartlaştırmalı ve güçlendirmelidir.
Keywords
Attitudes of Dental Faculty Students Towards Rubber-Dam Usage in Endodontic Treatments
Abstract
Objectives: This cross-sectional study was conducted to evaluate the knowledge, frequency of use, reasons for use, difficulties encountered, and post-graduation usage expectations of fourth- and fifth-year dental students in Turkey regarding the use of rubber-dam in endodontic treatments.
Materials and Methods: 1,089 dental students voluntarily participated in a survey-based study after providing informed consent via an online form. The survey consisted of multiple-choice and Likert-scale questions designed to collect demographic information, assess knowledge and the frequency of rubber dam use, determine reasons for use, evaluate encountered difficulties, and measure post-graduation usage expectations. Data were statistically analyzed using SPSS 22.0. Frequency and percentage distributions were calculated, and Fisher's Exact and Pearson Chi-Square tests were used for inter-group comparisons.
Results: The study revealed that the vast majority of students are aware of the necessity of rubber dam for both dentists and patients, and that they trust this method and feel comfortable with it. Most students (75%) have received formal rubber dam training. The findings also showed that use frequency varies by tooth group, with molars used more frequently than anterior and premolars. Stress levels during application were higher for molars due to technical difficulties. Students showed a higher preference for rubber dam use after access cavity preparation compared to the preoperative stage. The main difficulties mentioned were taking periapical radiographs and treating teeth with extensive substance loss.
Conclusions: The high post-graduation usage expectation (77.1%) reflects a positive outlook toward the adoption of contemporary endodontic practices. To support wider adoption, dental curricula should standardize and strengthen both theoretical and practical training in rubber-dam techniques.
Keywords
Ethical Statement
Bursa Uludag University Health Research Ethics Committee on February 24, 2025, with decision number 47-2025-493/4-15.